5 Tips voor studenten om Burn-out te voorkomen.

Foto: Fokke van Saane

“Faalangst en depressies: 1 op de 3 studenten psychisch in de knoop, 1 op de 7 loopt risico op burn-out.” Alleen van dat nieuws al krijg je het benauwd. Ik ben zelf een poosje overspannen geweest, dat was geen pretje. En erna kon ik beduidend minder goed leren dan in de jaren ervoor. En dan is overspannenheid nog mild vergeleken met een burn-out; daar is de herstelperiode minder lang van. Wees het vóór, of wees er in ieder geval op tijd bij… Daarom hier vijf tips om je studie vol te houden.

Tip 1: Ga naar alle colleges
Vind je je studie veel en overzie je het niet allemaal? Moet je heel veel leren? Dan heb ik een tip. Een studente die ik sprak vertelde dat dit haar erg hielp, omdat ze niet zo van het lezen en leren was. Ga in ieder geval naar alle colleges en werkcolleges toe. In de colleges wordt door de docent namelijk het belangrijkste van het vak behandeld. Deze stof komt vaak ook in de tentamens terug. Als jij die stof een keer hebt gehoord en aantekeningen hebt gemaakt, heb je alvast een kapstok waar je hersens de rest van de stof aanhangen. 

Tip 2: Plan
Plan je werk, maar plan vooral ook vrije tijd in. Studeren kun je vergelijken met een flinke bergwandeling. Klimmen, klimmen en aan het eind een flinke top. Net zoals hikers en klimmers; neem pauzes om het goed vol te houden! 
Alle hoofdwerk gaat beter wanneer je op regelmatige tijden rust neemt. Je onderbewuste werkt in de pauze door met ordenen van je leerstof. Om de zoveel uur even wat drinken pakken en probeer één keer per week een hele dag niet met je studie bezig te zijn. Sporten wil natuurlijk helpen. Denk eraan dat veel schermpjes kijken niet per sé ontspannend werkt. 

Tip 3: Welk aspect kun je veranderen?
Als je echt niet lekker in je vel zit als student, hoeft er soms maar één aspect veranderd te worden. 
Een studente had een moeilijk jaar, waarbij het allemaal niet goed ging; studeren niet, socializen niet, veel huilen en ze bleef het liefst in haar bed liggen. Ze woonde in een groot studentenhuis met gedeelde keuken en woonkamer met veel andere studenten, wat ze eerst heel leuk vond. 
Maar toen ze het aanbod kreeg om met een tweetal meiden die ze kende in een flat te gaan wonen, accepteerde ze dat. En ze merkte dat ze helemaal opbloeide, dat haar studie makkelijker ging, ze het in dat huis meer naar haar zin had en het fijn vond om met maar twee mensen om zich heen te leven. Het was een andere plek met meer rust. 

Heb jij het moeilijk? Kijk eens naar de verschillende aspecten van je leven: woon, werk, studie, vrienden, familie, sport, eten. Wat zou jij kunnen veranderen wat al een opluchting kan geven? 

Tip 4: Wat te doen bij paniek vanwege grote druk(te)? 
Het kan je soms zo aanvliegen als je heel veel te doen hebt; je studie, nevenactiviteiten, werk, afspraken met mensen. Erover blijven malen lost niks op. Als je het niet meer overziet en ervan in paniek raakt, hanteer dan de volgende handelwijze: ga bewegen, bijvoorbeeld sporten of een wandeling maken, even dansen op goede muziek, doe een paar oefeningen in je kamer. Ga dan aan je bureau zitten en haal een aantal keer diep adem. Schrijf zonder er al te veel over na te denken alles op wat je allemaal te doen hebt, dan is het uit je hoofd. De grote dingen, maar ook de kleine dingen die bij je opkomen, zoals de was doen of een cadeautje kopen.
Maak dan rustig een plannetje met prioriteiten en schrap het overbodige. Als je eigendom neemt over wat je te doen hebt, geeft je dat al een gevoel van rust en controle. Kies vervolgens het belangrijkste en begin daarmee. Je bent weer op weg. 

Tip 5: Wat te doen bij langduriger signalen van te grote werkdruk?
Ik zag op een filmpje een studente die zelfs niet aan haar ouders had verteld dat ze eigenlijk een burn-out had. Ik begrijp goed hoe je je kan schamen dat je het niet redt, of dat je niet aan de verwachtingen voldoet. En dan wil je dat verbergen. En toch, doorgaan zoals je deed is vaak geen optie, omdat je dan verder en verder in de put raakt. Je hoeft het niet helemaal alleen te doen, dat kan niemand. Iedereen heeft hulpbronnen nodig, een plek om je te kunnen uiten en ondersteuning te krijgen. 

Merk je vluchtgedrag bij jezelf?
Is het je allemaal teveel? Merk je dat je hier vaker en vaker mee bezig bent? Voel je je vaker ongelukkig, fysiek niet lekker, slaap je slecht? Dikke tip: Praat erover. Hoe je je voelt. Wat je dwars zit. Neem een pas op de plaats, en vertel het aan iemand. Als je het (nog) niet met je ouders wilt delen, praat dan met een mentor of studiebegeleider, of studentenpsycholoog. Of met mij. Blijf niet je gevoel onderdrukken tot het te laat is. Want als jij zelf geen stappen onderneemt, zegt je lichaam misschien Ho. 

In tegenstelling tot wat je misschien vindt, is het heel menselijk om er niet goed tegen te kunnen als je te veel op je bordje hebt. En zoek steun. Het zal onmiddellijk opluchting geven. Waar je zelf geen oplossing ziet, kan een ander je misschien helpen.

Ben je of ken je iemand die studeert en één van deze tips wel kan gebruiken? Prima, deel ze en probeer ze uit. Maar tips zijn maar tips. Ze werken niet voor iedereen. Wil je structureel lekkerder in je vel zitten? Makkelijker met je studie omgaan? Dan kan ik je misschien helpen. Ik coach jongeren en studenten naar meer zelfverzekerdheid en welzijn. Neem gerust contact met me op.